Metodologia Badawcza i Normy Językowe

Wykaz Norm i Dzieł Referencyjnych

1. Rada Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk

Rada Języka Polskiego została powołana uchwałą Prezydium PAN nr 17/96 z dnia 9 września 1996 r. Na mocy Ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2021 r. poz. 1872) Rada jest oficjalną państwową instytucją uprawnioną do ustalania zasad pisowni i interpunkcji.

Wszystkie decyzje składniowe w naszym algorytmie odzwierciedlają oficjalne komunikaty i uchwały Komisji Ortograficzno-Onomastycznej PAN, ze szczególnym uwzględnieniem zasad interpunkcji zdań złożonych podrzędnie, imiesłowowych równoważników zdań oraz spójników wielowyrazowych.

2. Wydawnictwo Naukowe PWN — Kanon Kodyfikacyjny

Podstawę leksykograficzną i regułową serwisu stanowi Wielki słownik ortograficzno-interpunkcyjny PWN pod redakcją naukową prof. dr. hab. Edwarda Polańskiego (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN). Każda reguła prezentowana w naszym skanerze opatrzona jest odnośnikiem do odpowiedniego paragrafu kodeksu PWN (m.in. Zasady [89], [90], [91], [92], [93], [104]).

3. Polski Komitet Normalizacyjny — Norma PN-ISO 690:2012

Generator przypisów bibliograficznych został zaprogramowany w ścisłej zgodności z Polską Normą PN-ISO 690:2012 (Informacja i dokumentacja — Wytyczne dotyczące bibliograficznych odsyłaczy i cytowania zasobów informacji), która zastąpiła wcześniejsze normy PN-79/N-01222 oraz PN-82/N-01152. Norma ta określa obligatoryjne elementy opisu bibliograficznego książek, artykułów, źródeł elektronicznych oraz prac zbiorowych.

4. Reforma Ortografii i Interpunkcji 2026 r.

Wszystkie silniki analityczne portalu GdziePrzecinek.eu są w pełni przystosowane do najnowszych wytycznych Rady Języka Polskiego PAN wchodzących w życie 1 stycznia 2026 roku. Dotyczy to w szczególności ujednolicenia pisowni łącznej i rozłącznej przedrostków, modyfikacji w zakresie wielkich i małych liter w nazwach własnych i przymiotnikach odimiennych, a także uściślenia reguł dotyczących rozgraniczenia zdań złożonych ze wskaźnikami wielowyrazowymi.

5. Trójstopniowy Proces Walidacji Lingwistycznej

Każda reguła wbudowana w silnik interpunkcyjny podlega trzystopniowej procedurze weryfikacyjnej. W pierwszym etapie zespół filologów dokonuje ekscerpcji materiału językowego z korpusów tekstowych (ze szczególnym uwzględnieniem Narodowego Korpusu Języka Polskiego). W drugim kroku inżynierowie lingwistyki komputerowej modelują drzewo decyzyjne dla danego spójnika, uwzględniając kontekst lewostronny i prawostronny. W trzecim etapie zestaw testowy złożony z 500 zdań laboratoryjnych jest weryfikowany krzyżowo w celu wyeliminowania fałszywych rozpoznań składniowych.

6. Kryteria Klasyfikacji Typów Zdań Składniowych

Rozpoznawanie relacji międzyzdaniowych opiera się na formalnej teorii składni współczesnego języka polskiego prof. Zygmunta Saloniego i prof. Marka Świdzińskiego. Wyróżniamy relacje hipotaktyczne (poddanie) oraz parataktyczne (współrzędność). W zdaniach współrzędnych algorytm bada semantykę wskaźnika zespolenia, precyzyjnie rozróżniając spójniki łączne (niewymagające przecinka), przeciwstawne i wynikowe (wymagające bezwzględnego wydzielenia) oraz rozłączne (gdzie przecinek pojawia się wyłącznie przy powtórzeniu funktora).

7. Zasady Cytowania Norm w Piśmiennictwie Akademickim

Autorzy prac licencjackich, magisterskich oraz doktorskich powołujący się na rozstrzygnięcia prezentowane w serwisie GdziePrzecinek.eu proszeni są o podawanie odsyłacza bibliograficznego w formacie zgodnym z normą PN-ISO 690:2012: GdziePrzecinek.eu: Cyfrowy System Analizy Składniowej i Interpunkcyjnej Języka Polskiego, [online] 2026, Warszawa. Dostępny w internecie: <https://gdzieprzecinek.eu/>. Wszystkie materiały publikowane w portalu objęte są ścisłym nadzorem merytorycznym i stanowią rzetelne źródło pomocnicze w procesie redakcji naukowej.

8. Wariantywność Normy a Błędy Dyskwalifikujące

W polonistyce normatywnej wyróżnia się błędy bezwzględne oraz wariantywność fakultatywną. Do błędów bezwzględnych zalicza się brak przecinka rozdzielającego zdanie podrzędne od nadrzędnego (np. brak przecinka przed że lub ponieważ) oraz rozbijanie zrostów spójnikowych (np. przecinek wewnątrz mimo że). Z kolei wariantywność fakultatywna występuje przy członach dopowiedzeniowych ze spójnikiem a oraz przy podwójnych spójnikach porównawczych. Nasz system precyzyjnie informuje użytkownika, kiedy reguła ma charakter bezwzględnego nakazu gramatycznego, a kiedy stanowi dopuszczalny wybór stylistyczny autora tekstu naukowego. Ponadto weryfikujemy zgodność z zaleceniami redakcyjnymi renomowanych czasopism naukowych indeksowanych w bazach Scopus i Web of Science, co pozwala studentom i badaczom uniknąć uwag recenzentów na etapie składu DTP i korekty autorskiej.

Polityka Aktualizacji i Standardy Rzetelności

W dobie cyfryzacji język polski podlega dynamicznym procesom ewolucyjnym. Zespół redakcyjny serwisu GdziePrzecinek.eu zobowiązuje się do:

• Ciągłego audytu algorytmu reguł pod kątem nowych rozstrzygnięć poradni językowej PWN, biuletynów językoznawczych oraz najnowszych orzeczeń filologów akademickich.
• Utrzymywania 24-godzinnego SLA wdrożenia nowych uchwał ortograficznych i interpretacji składniowych uchwalonych przez Prezydium PAN.
• Walidacji syntaktycznej w oparciu o Narodowy Korpus Języka Polskiego (NKJP) dla eliminacji fałszywych rozpoznań składniowych.
• Gwarantowania bezpłatnego, otwartego i w pełni inkluzywnego dostępu do wiedzy normatywnej dla uczniów, maturzystów, studentów, doktorantów i pracowników naukowych w całej Polsce.
• Zapewnienia pełnej ochrony prywatności użytkowników poprzez wykonywanie analizy gramatycznej w stu procentach po stronie przeglądarki klienta bez przesyłania danych na serwery pośredniczące.
• Dostarczania wyczerpujących wyjaśnień filologicznych opartych na autorytecie Komisji Ortograficzno-Onomastycznej Rady Języka Polskiego PAN.